Wierszyki drogowskazy do utrwalania wymowy i pisowni głosek: t, d, n, ń, j, l, r

Wierszyki drogowskazy stanowią drugą część cyklu wierszyków do utrwalania wymowy i zapisu głosek. Poświęcone są utrwaleniu prawidłowej artykulacji i zapisu głosek: [t], [d], [n], [ń], [j], [l] oraz przygotowaniu dziecka do prawidłowej wymowy głoski [r]. Choć na rynku jest wiele publikacji dotyczących głoski [r], książeczka przedstawia zagadnienie w szerszej perspektywie.

Droga do „królowej głosek” (nazwijmy ją Reginą) jest długa i żmudna. Zamiast ryzykować pójście na skróty i pobłądzenie, lepiej wybrać sprawdzony szlak, w którym pomogą inne głoski. Uniknie się wtedy poczucia zniechęcenia wynikającego z nieudanych prób i sprawi, że dziecko będzie odczuwać satysfakcję ze zbliżania się do celu. W utrwalaniu głoski [r] pomoże dziecku ponad 30 wierszyków uporządkowanych zgodnie z zasadami prowadzenia terapii logopedycznej tej głoski.

Wierszyki wyróżnia czystość fonetyczna, tzn. takie opracowanie materiału, by wymowa wierszy przychodziła naturalnie, bez zmagania się z kilkoma trudnościami naraz. Pomocą dla dziecka są też „obrazkowe głoski” zamieszczone na końcu książki, zilustrowane wcześniej wierszami i załączonymi do nich obrazkami, które odnoszą się do dźwięków z otoczenia. Przy poznawaniu oznaczeń literowych głosek współcześnie zaleca się zapoznanie dziecka ze wszystkimi literami, co znacznie ułatwi naukę czytania.

Wskazówki logopedyczne:

• Wskazane jest zachowanie kolejności wierszyków, zostały one bowiem ułożone zgodnie z naturalnym rozwojem mowy. Jedynie Wycieczka do ń zwraca głównie uwagę na zagadnienia związane z zapisem (najtrudniejszym w tej części).

• Nie należy ćwiczyć wierszyków z głoską nieosiągalną dla dziecka. W ramach przygotowania do wymowy głoski [r] (którą dziecko opanowuje ok. 5.–6. roku życia) warto rozpocząć ćwiczenia od głosek [t], [d], [n], [l], następnie „przerobić” głoski [sz], [ż], [cz], [dż] zawarte w Niepoważnych wierszykach (3 część cyklu), a dopiero później rozpoczynać ćwiczenia z głoską [r] (o ile głoska ta nie pojawi się w międzyczasie).

Literę d na końcu wyrazu lub w otoczeniu spółgłosek bezdźwięcznych czytamy bezdźwięcznie, np. „miód, głód, lód” czytamy jako „mjut, głut, lut”, literę i między spółgłoską a samogłoską czytamy jako [j], np. „biały kwiat” czytamy jako „bjały kfjat”. Litery ą oraz ę przed literami oznaczającymi głoski [ć], [dź] czytamy jako [oń], [eń] np. „piąć się, pięć” czytamy jako „pjońć śę, pjeńć”.

W tym miejscu chcę wyrazić podziękowanie prof. Bronisławowi Rocławskiemu, pani Joannie Trzaskalik oraz pani Katarzynie Węsierskiej za przekazaną wiedzę z zakresu logopedii i zainspirowanie mnie światem głosek.
Mam nadzieję, że te krótkie, zabawnie zilustrowane wierszyki będą przez dzieci chętnie czytane, a dla rodziców, logopedów, glottodydaktyków i nauczycieli stanowić będą pożyteczną pomoc.

Autorka

Spis treści:

Wstęp       
Kolorowy plan    

Na początek:
Bajka dla rodziców  

1. Wierszyki z tendencją do głosek dla Natanka i Bartka: 
Głoski t, d:    Tosia i Darek    

Głoska t:    Tur    
    Abota    
    Kot   

Głoska d:     Doktor      
    Ada      

Głoska n:     Nantek      
    Nauki    
    Szukam pana   
    Bałwan    
    Bez ą, ę    

Głoski t, d, n:    Intendentka      
    Cień tura   

2. Wycieczka do ń dla Ani: 
Głoska ń:     Ania    
    Niebieski      
    Tania    
    Cień    
    Zdjęcie      
    Dzień dzięcioła      

3. Kolejne wierszyki dla Janki i Oli:
Głoska j:    Jeżyk      
    Obiecanki    
    Nadia i Diana      
    Po śląsku   
    Bieli się      
    Wjazd      
    Yeti    

Głoska l:     Logopeda    
    Leń    
    Ola    
    Gol   
    Lis      
    Oliwka      

4. Lojalne wierszyki dla Joli:
Różnicowanie l–j: Lalka je jajka   
    Co kto je?      
    Ale leje   
    Laj luli   
    Co kto lubi?   

5. Wierszyki drogowskazy dla Artura i Oskara:
Głoska r:    Jesień    
    Trąbka   
    Siostra i truskawy      
    Dryn    
    Drab    
    Drabina    
    Podróż biedronek      
    Bravo, bravo, bravissimo      
    Brat i bryczka    
    Bratowa, bratanek, bratanica      
    Praczka      
    Prezent   
    Pradziadek i prababcia    
    Fraszka   
    Wrona    
    Wrotki   
    Obrażone wrony      
    Krakowiaczek      
    Krakanie    
    Gra      
    Ogrodniczka      
    Ze szwagrem    
    Kret, tygrys i krewetki  
    Krasnoludki      
    Chrumcio    
    Pozrywane!    
    Śrubokręt i śrubki      
    Ra, ra, ra    
    Ara  
    Wiertarka    
    Co dalej?   

6. Figlarne wierszyki dla Adriany i Oliwiera:
    Sierotka Marysia i 7 krasnoludków   
    Czerwony Kapturek  
    Babcia i dziadek myśliwy    
    Lodówka, zamrażarka i...   

Zapis głosek – ćwiczenie    
Obrazkowe głoski      
Bibliografia